INTERIA.PL - Portal internetowy

Ściąga

    INTERIA.PL   > Nauka i zabawa   Matura 2015     ściąga     matura     studia  
  
Szukaj

Bryk to Cię wciąga Twoja ściąga   pisz do nas
#bl
#bl
#bl
#bl
#bl
Ankieta
Ściąganie...
Jest nieuczciwe, ale czasem tak robię
To najlepszy sposób na uczenie się
A kto nigdy nie ściągał?
Wymaga sprytu i odwagi
Nie wiem, nie ściągam
głosuj >>
 ENCYKLOPEDIA
 KATALOG
   - polski
   - zagraniczny
 MELOMAN
Wzorce osobowe w literaturze średniowiecza wyrazem ideałów epoki

Literatura średniowiecza miała funkcję parenetyczną. Parenetyzm z gr. - Parainesis oznacza radę, ostrzeżenie, zachętę. Głównym zadaniem tej literatury było wychowanie, pouczanie, napominanie, moralizowanie, powiększanie wiedzy, potępianie zła. Literatura tego okresu dostarcza wielu przykładów życia zgodnego z ideałami, w których mnóstwo jest poświęceń, wyrzeczeń czy niezwykłego zaangażowania w głoszenie idei. Pełno jest przykładów szalonej odwagi, męstwa, uczuć wzniosłych: przyjaźni czy miłości. Obok pobożności i szlachetności pojawiają się jednak również okrucieństwo, bezwzględność i zakłamanie.


Wizerunki bohaterów, jakie zawiera ta literatura, mają sporo cech wspólnych z autentycznymi postaciami ze średniowiecza. Nie są tylko wytworem wyobraźni, marzeń czy wierzeń ludzi. Literackie wizerunki często niedaleko odbiegały od rzeczywistości. Zarówno twórcy literatury świeckiej, jak i religijnej kształtowali wzorcowe wizerunki świętego (np. ,,Legenda o świętym Aleksym"). Wzorce te były rzeczywistymi ideałami epoki, uznawanymi za godne naśladowania i opisywania.

W literaturze religijnej istniało kilka ideałów osobowych. Zazwyczaj były to postacie świętych, których dzieje obfitowały w legendarne uczynki i cuda. Zaliczamy do tej literatury legendy, żywoty świętych, biografie, opowiadania. Z żywotów świętych męczenników mamy w literaturze polskiej na przykład żywoty św. Wojciecha - zakonnika, który zginął w 997 roku w czasie pełnienia misji w Prusach.

W literaturze zachodniej istniały dwa wzory osobowe. Pierwszy to postać z czasów chrystianizacji krajów pogańskich - doskonałego wojownika, ginącego za wiarę. Drugi to postać ascety, który wyrzekł się dóbr ziemskich, osobistego szczęścia i w pokorze ( jak Aleksy ) znosił cierpienia, upokorzenia. W średniowieczu panował pogląd, iż wszystko, co ziemskie, jest przemijające, złudne, marne, a majątek i powodzenie - nietrwałe. Dopiero po śmierci osiągalne jest lepsze życie. Ten odrzucający w stosunku do rzeczy materialnych gest świętego nie omijał niestety również osób mu najbliższych. Aleksy porzuca rodziców, ale przede wszystkim swą nowo poślubioną, kochającą go żonę, którą pozostawia w skrajnej rozpaczy. Warunkiem średniowiecznej ascezy jest bowiem samotność. Śmierci świętego nieodmiennie towarzyszy cykl cudów.

Literatura świecka wykształciła wzór szlachetnego rycerza, obdarzonego niezwykłymi cechami np. szczodrością, odwagą, dzielnością, pobożnością, wiernością i posłuszeństwem wobec władcy. Rycerz przeżywał wiele przygód, lecz z każdej udawało mu się wyjść zwycięsko. Nagrodą była sława i ręka ukochanej. Niebagatelną rolę w przygodach rycerzy odgrywały elementy fantastyczne ( smoki , potwory itp.). Z ideałami chrześcijańskimi cudownie łączyły się tu wierzenia pogańskie, zabobony i gusła. Na pierwszym planie jednak zawsze znajdowały się postacie i wartości takie, jak: Bóg, honor, wasal - zwykle władca tak potężny jak Karol Wielki, przyjaźń, wiara. Majbardziej zagdakowy i tajemniczy jest cykl legend związanych z poszukiwaniem św. Graala. Do dziś nie wiemy naprawdę kim lub czym jest św. Graal (interpretuje się go jako kielich, w którym podczas Ostatniej Wieczerzy znajdowała się Krew Chrystusa).

Przykłady epiki rycerskiej znajdziemy w literaturze zachodniej, zwłaszcza francuskiej, skąd pochodzi ,,Pieśń o Rolandzie". W literaturze germańskiej mamy ,,Pieśń o Nibelungach", a w Bretanii legendy o królu Arturze i rycerzach Okrągłego Stołu.

W literaturze polskiej niewiele mamy przykładów literatury rycerskiej. Pisana po łacinie ,,Kronika Galla Anonima" jest peanem na cześć polskich królów (Bolesława Chrobrego I Bolesława Krzywoustego). Ideał rycerza ulega tu pewnej modyfikacji, ponieważ w utworze mamy do czynienia z ideałem doskonałego władcy. Oprócz cech rycerza jest on także sprawiedliwy, opiekuńczy wobec poddanych, miłosierny. A przede wszystkim to oddany sprawom ojczyzny patriota, który obok Boga i wiary broni interesów państwa i ma na uwadze dobro kraju.

Autorzy średniowiecznych utworów literackich o tematyce świeckiej oprócz wzorów postaw podawali również praktyczne wskazówki ( ,, O zachowaniu się przy stole" ). Oprócz tego, w utworach średniowiecznych ukazane są budujące porady zawierające także opisy dotyczące spraw ostatecznych ,(,,Rozmowa mistrza Polikarpa ze śmiercią ") bądź dobre rady, dotyczące ,,sztuki dobrego umierania" (,,

Dzisiaj opowieści i podania o rycerzach i świętych traktujemy jak baśnie, legendy. Wzorce osobowe ukazujące ideały epoki są ponadczasowe, ale dla współczesnych ludzi nie tak interesujące, jak w czasach, w których powstały.



LOGA SMS

czy wiesz ?...
Co nowego w bazie ściąg?
Skróter
 •Tematy maturalne
 •Czekamy na Wasze wypracownia
 •Francuskie pytania
 •Gajusz Juliusz Cezar
 •Znaczenie powstania listopadowego
 •Dobre rady
 •Najlepsze sposoby!
 •Sienkiewicz i Żeromski
 •Nowotwory
 •Kryzys w Europie XIV wieku