INTERIA.PL - Portal internetowy

Ściąga

    INTERIA.PL   > Nauka i zabawa   Matura 2015     ściąga     matura     studia  
  
Szukaj

Bryk to Cię wciąga Twoja ściąga   pisz do nas
#bl
#bl
#bl
#bl
#bl
Ankieta
Ściąganie...
Jest nieuczciwe, ale czasem tak robię
To najlepszy sposób na uczenie się
A kto nigdy nie ściągał?
Wymaga sprytu i odwagi
Nie wiem, nie ściągam
głosuj >>
 ENCYKLOPEDIA
 KATALOG
   - polski
   - zagraniczny
 MELOMAN
Jan Kochanowski - człowiek i poeta jako bohater własnej twórczości

Charakterystyczne dla renesansowego humanizmu zainteresowanie człowiekiem, jego potrzebami i działalnością, także artystyczną, znalazło swoje odbicie w poezji Jana Kochanowskiego. Z pieśni, fraszek i trenów wyłania się autoportret Kochanowskiego jako poety i człowieka. Artysta zawarł w swoich utworach nie tylko elementy biografii, ale także refleksje na temat własnej filozofii życiowej, rozumienia świata i człowieka oraz rozważania dotyczące celów, zadań i charakteru poezji. W autobiograficznej w swoim charakterze fraszce,,Do gór i lasów" Kochanowski przedstawia koleje swojego życia. Przypomina podróże po świcie, lata studiów w Akademii Krakowskiej, okres dworski, starania o opactwo. Porównując siebie, jako dojrzałego już człowieka, do mitologicznego Proteusza, mając świadomość zmienności Fortuny, poeta w zakończeniu utworu zamieszcza jednak optymistyczne słowa nawiązujące do epikurejskiej idei "carpe diem".


Z pieśni i fraszek Kochanowskiego wyłania się portret człowieka, który w swoim życiu kieruje się etyką opartą na ideałach filozofii stoickiej i epikurejskiej. Podobnie jak starożytni, poeta najwyżej ceni cnotę, o której w,,Pieśni XII (Księgi wtóre)" pisze :,,Sama ona nagrodą i płacą jest w sobie ". Bliski jest mu stoicki ideał mędrca, nie poddającego się zmiennościom losu i zachowującego dystans wobec radości i nieszczęść, jakie go spotykają (,,Pieśń IX-Księgi pierwsze"). We fraszce,,Na dom w Czarnolesie" poeta zwracając się do Boga nie prosi Go o bogactwa, ale o zdrowie, spokojne sumienie, szczęście rodzinne i szczęśliwą starość. Zgodnie z ideałami epikurejskimi Kochanowski ceni także umiejętność radowania się życiem i chwilą, zabawę, ucztę, dobre towarzystwo. W,,Pieśni świętojańskiej o Sobótce" głosi ideał ziemiańskiego życia, jakie sam wiódł, zgodnego z rytmem natury, opromienionego szczęściem rodzinnym, w którym jest także czas na uczty, zabawę, święta.
Zawarta w pieśniach i fraszkach filozofia człowieka, który umie,,poprzestawać na małym" i cieszyć się spokojnym życiem ulega załamaniu w trenach. Śmierć ukochanej córki, Urszuli, sprawia, że poeta porzuca stoicki spokój oraz bliskie mu dotąd wartości, cenione przez myślicieli starożytnych, które w obliczu śmierci niewinnego dziecka nie potrafią przynieść zrozpaczonemu ojcu ukojenia i pociechy. Mądrość, cnota i religia nie dają pocieszenia, bowiem jak pisze Kochanowski w,,Trenie XVI" -,,człowiek nie kamień". Przyznając sobie prawo do przeżywania bólu i cierpienia, poeta odnajduje spokój w religii katolickiej (,,Tren XIX").
W swoich utworach Kochanowski jawi się nie tylko jako renesansowy humanista i człowiek, ale także jako poeta. Motyw poezji i artysty występuje zarówno we fraszkach jak i pieśniach oraz trenach. W kilku programowych w swoich założeniach fraszkach poeta określa cele swoich krótkich utworów, chce w nich krytykować wady, a nie ludzi (,,Do fraszek") i prosi muzy o zachowanie jego twórczości dla potomnych (,,Ku Muzom"). We wzorowanej na horacjańskiej odzie,,Pieśni XXV (Pieśni wtóre)" porównując siebie do ptaka, Kochanowski wyraża przekonanie, iż poezja zapewni mu sławę i nieśmiertelność :,,(...) nie umrę, ani mię czarnemi / Styks niewesoła zamknie odnogami swemi".
Poeta jest przekonany, iż pisane przez niego utwory rozsławią jego imię na całym świecie, zapewniając mu trwanie w pamięci następnych pokoleń. Poezja jest dla Kochanowskiego najlepszą pocieszycielką w strapieniach :,,Lutnie moja, ty ze mną ; bo twe wdzięczne strony / Cieszą umysł strapiony" czytamy w,,Pieśni VII (Księgi wtóre)".
Dopiero w,,Trenach", pod wpływem cierpienia spowodowanego śmiercią córki, wiara Kochanowskiego w wartości i moc poezji nieco słabnie, czego wyrazem są słowa pochodzące z,,Trenu XVI" :,,Lutnię i wdzięczny rym porzucić muszę".
Tematyka utworów Jana Kochanowskiego powiązana jest ściśle z życiem artysty. Zgodnie z popularnymi w renesansie słowami Terencjusza :,,Człowiekiem jestem i nic co ludzkie nie jest mi obce" poezja Jana z Czarnolasu odzwierciedla myśli, marzenia, radości i troski człowieka epoki renesansu oraz zawiera rozważania artysty dotyczące ideału sztuki i charakteru własnej twórczości. Dzięki temu dorobek Kochanowskiego ma charakter uniwersalny i ponadczasowy.

autor: Monika Garstka


LOGA SMS

czy wiesz ?...
Jak zacząć wypracowanie?
Skróter
 •Tematy maturalne
 •Czekamy na Wasze wypracownia
 •Francuskie pytania
 •Gajusz Juliusz Cezar
 •Znaczenie powstania listopadowego
 •Dobre rady
 •Najlepsze sposoby!
 •Sienkiewicz i Żeromski
 •Nowotwory
 •Kryzys w Europie XIV wieku