INTERIA.PL - Portal internetowy

Ściąga

    INTERIA.PL   > Nauka i zabawa   Matura 2015     ściąga     matura     studia  
  
Szukaj

Bryk to Cię wciąga Twoja ściąga   pisz do nas
#bl
#bl
#bl
#bl
#bl
Ankieta
Ściąganie...
Jest nieuczciwe, ale czasem tak robię
To najlepszy sposób na uczenie się
A kto nigdy nie ściągał?
Wymaga sprytu i odwagi
Nie wiem, nie ściągam
głosuj >>
 ENCYKLOPEDIA
 KATALOG
   - polski
   - zagraniczny
 MELOMAN
Budująca i niszcząca działalność morza

Rzeźbotwórcza działalność wód morskich i oceanicznych obejmuje wąską strefę kontaktu wody z lądem, zwaną wybrzeżem. Wybrzeże składa się z części nadwodnej - brzegu i podwodnej - podlegającej działaniu ruchów wody morskiej, fal, prądów i pływów, które modelują pierwotną rzeźbę brzegu morskiego. Efekty działalności morza zależą nie tylko od ruchów wody morskiej, ale i od rzeźby wybrzeża - wysokość i stromość, jego budowa geologiczna oraz głębokość przy brzegu.


Im większa siła ruchów wody morskiej, tym intensywniej morze wpływa na rzeźbę brzegu. Przy brzegach stromych i wysokich, gdzie głębokość dna jest duża, dominuje erozja morska, czyli abrazja. Natomiast przy brzegach niskich i płaskich, gdzie dno jest płytkie, przeważa akumulacyjna działalność morza.



Erozja morska - abrazja
Stromy urwisty brzeg morski nazywany jest klifem lub faleza. Fale morskie uderzają w niego z ogromną energią - ich nacisk wynosi do kilku ton na m2, podczas silnych sztormów jest jeszcze większy (np. u zachodnich wybrzeży Szkocji nacisk fal na brzeg dochodzi do 10 ton/m2, a przy sztormach osiąga 30 ton/m2). Ponadto w szczelinach skalnych u podnóża klifu fale morskie sprężają powietrze, a jego rozprężanie powoduje powiększenie szczelin i kruszenie skał. A zatem w strefie oddziaływania fal morskich klif jest niszczony i podcinany. Wytworzone zostaje tam zagłębienie zwane niszą abrazyjną. Część brzegu znajdująca się nad niszą po pewnym czasie obrywa się. Na ten oberwany materiał skalny kierowana jest energia fal, co powoduje jego dalsze rozdrabnianie i wynoszenie w morze. W efekcie brzeg morski cofa się tak długo, jak długo jest podcinany i na taką odległość, do jakiej docierają fale sztormowe. Klif niszczony przez fale morskie nazywany jest klifem żywym. Jeżeli urwisty brzeg morski znajduje się poza zasięgiem fal sztormowych, nosi nazwę klifu martwego.
W miejscu zniszczonego klifu powstaje platforma abrazyjna - czyli lekko nachylona w kierunku morza powierzchnia skalna. Rozwinięta platforma abrazyjna morze być odsłaniana w czasie odpływu. Przemieszczany po niej przez fale morskie materiał skalny powoduje jej zrównanie. Wynoszone w morze osady akumulowane są tuż za platformą abrazyjną, ponieważ wraz z głębokością energia fal morskich maleje. Usypują one stopniowo platformę akumulacyjną. Zbudowana jest ona zatem z rozdrobnionych okruchów skalnych - piasków i żwirów, pochodzących z niszczonego klifu.
Szybkość cofania się brzegu morskiego zależy nie tylko od energii fal, ale także od odporności na niszczenie skał, z których zbudowany jest klif, np. abrazja przebiega szybciej przy klifach morenowych i wapiennych niż przy granitowych. Jeżeli wybrzeże zbudowane jest z różnych skał, to cofanie się brzegu postępuje nierównomiernie. Powstaje wtedy rozwinięta linia brzegowa z wysuniętymi w morze półwyspami, przylądkami, bramami i iglicami zbudowanymi ze skał odpornych i zatokami w miejscach skał mało odpornych na abrazję.


LOGA SMS

czy wiesz ?...
Jakie są techniki ściągania?
Skróter
 •Tematy maturalne
 •Czekamy na Wasze wypracownia
 •Francuskie pytania
 •Gajusz Juliusz Cezar
 •Znaczenie powstania listopadowego
 •Dobre rady
 •Najlepsze sposoby!
 •Sienkiewicz i Żeromski
 •Nowotwory
 •Kryzys w Europie XIV wieku