INTERIA.PL - Portal internetowy

Ściąga

    INTERIA.PL   > Nauka i zabawa   Matura 2015     ściąga     matura     studia  
  
Szukaj

Bryk to Cię wciąga Twoja ściąga   pisz do nas
#bl
#bl
#bl
#bl
#bl
Ankieta
Ściąganie...
Jest nieuczciwe, ale czasem tak robię
To najlepszy sposób na uczenie się
A kto nigdy nie ściągał?
Wymaga sprytu i odwagi
Nie wiem, nie ściągam
głosuj >>
 ENCYKLOPEDIA
 KATALOG
   - polski
   - zagraniczny
 MELOMAN
Sole kwasów karboksylowych i środki piorące

Kwasy karboksylowe, podobnie jak kwasy nieorganiczne, reagują z aktywnymi metalami, tlenkami metali lub wodorotlenkami dając sole. Ze względu na moc kwasów karboksylowych sole te ulegają w wodzie hydrolizie. Sole niektórych kwasów karboksylowych mają duże zastosowanie praktyczne. Na przykład benzoesan sodu używany jest do konserwowania przetworów owocowych i warzywnych. Dużo większe znaczenie mają jednak sole sodowe kwasów tłuszczowych o długich łańcuchach - przede wszystkim kwasu palmitynowego i stearynowego.


Są one znane od bardzo dawna i stosowane powszechnie w życiu codziennym, stanowią bowiem podstawowy składnik mydła. Mydło jest mieszaniną soli sodowych wyższych kwasów tłuszczowych z dodatkiem substancji zapachowych i środków ułatwiających jego formowanie w kostki.
Zdolność mydła do usuwania brudu, czyli na ogół cząstek pyłów nieorganicznych zlepionych tłuszczem, wiąże się z budową cząsteczek mydła. Cząsteczka stearynianu sodu składa się z długiego, siedemnastowęglowego łańcucha i grupy karboksylowej (-COO-), z którą jest związany jonowo kation sodu:
CH3CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2CH2-COO-Na+
Konsekwencją takiej budowy jest dwoista natura tej cząsteczki. Silnie polarna grupa karboksylowa wykazuje duże powinowactwo do wody, ponieważ jest dobrze solwatowana przez cząsteczki wody. Z kolei, niepolarny łańcuch węglowy wykazuje duże powinowactwo do węglowodorów i innych substancji niepolarnych, w tym także tłuszczów. Jeśli do wodnego roztworu mydła wprowadzi się nieco tłuszczu, to cząsteczki mydła lokują się na granicy faz między tłuszczem a wodą w taki sposób, że są one skierowane łańcuchami do wnętrza kropelki tłuszczu z grupą karboksylową pozostającą na powierzchni. Dzięki temu powierzchnia tłuszczu może zostać zwilżona przez wodę.
Roztwory mydła dobrze zwilżają zatłuszczone powierzchnie, a następnie po mechanicznym oderwaniu cząstek brudu, tworzą z nimi trwałą emulsję, którą można łatwo spłukać wodą.
Substancje o takim działaniu jak mydłao nazywamy substancjami powierzchniowo czynnymi. Oprócz mydła zalicza się do nich syntetyczne środki piorące i myjące zwane detergentami. Detergenty należą do różnych klas związków chemicznych, ale ich cechą wspólną jest obecność w cząsteczkach fragmentów polarnych, o dużym powinowactwie do wody, oraz fragmentów niepolarnych, o dużym powinowactwie do tłuszczów. Fragmenty polarne określa się ogólnie mianem grup hydrofilowych, a niepolarne - lipofilowych. Przykładem detergentów o odmiennej niż mydła budowie są związki o wzorze ogólnym:
R-O-(-CH2-CH2-O-)n-H
w którym R oznacza grupę węglową o kilkunastu atomach węgla w łańcuchu. Grupa ta jest grupą lipofilową, natomiast fragmentem hydrofilowym jest łańcuch złożony z kilku do kilkunastu grup
-CH2-CH2-O-. Ma on właściwości hydrofilowe dzięki obecności atomów tlenu. Detergenty tego typu nie są solami - ich roztwory wodne są więc obojętne. Są one stosowane do wyrobu łagodnych środków myjących, takich jak szampony do włosów.


Ważną zaletą detergentów syntetycznych w porównaniu z mydłami jest ich niewrażliwość na obecność w wodzi jonów wapnia lub magnezu, czyli twardość wody. Mydło w roztworze zawierającym jony wapnia źle się pieni, a z bardziej stężonych roztworów strąca się po pewnym czasie kłaczkowaty osad. Jest to spowodowane słaba rozpuszczalnością w wodzie soli wapniowych i magnezowych wyższych kwasów tłuszczowych. Po dodaniu soli wapnia do roztworu mydła zachodzi reakcja:
2C17H35COO- + Ca2+ ? Ca(C17H35COO)2ˇ
Nierozpuszczalny w wodzie stearynian wapnia nie wykazuje już czynności powierzchniowej. w Przypadku detergentów obecność soli Ca2+ lub Mg2+ nie stanowi przeszkody, ponieważ albo ich sole wapniowe i magnezowe są rozpuszczalne w wodzie, albo też te detergenty nie są solami.
Nowoczesne środki piorące, oprócz odpowiedniej kombinacji kilku na ogół detergentów, zawierają także rozmaite dodatki zwiększające ich skuteczność. Te dodatki to na przykład środki zmiękczające wodę, środki wybielające, a także odpowiednie enzymy mające właściwości katalizowania hydrolizy białek i tłuszczów - częstych składników plam na odzieży.
Środki zmiękczające wodę - zapobiegają strącaniu się soli wapnia i magnezu podczas ogrzewania wody. Powszechnie stosowane były wodorofosforany sodu. Z solami wapnia i magnezu tworzą one wodorofosforany tych metali, które nie strącają się w wysokiej temperaturze. Ogromne ilości fosforanów, dostające się ze ściekami do rzek i jezior, powodowały szkodliwe skutki dla środowiska naturalnego. Obecnie w proszkach wyższej jakości stosuje się dodatki innych związków zmiękczających wodę, na przykład tzw. zeolitów (uwodnionych glinokrzemianów metali alkalicznych). Nie eliminują one całkowicie fosforanów, ale pozwalają zmniejszyć ich zawartość. Środki te, oprócz wielu zalet, mają też jedną, istotna wadę - znacznie wyższą cenę. W skład proszku wchodzą również węglan sodu i siarczan sodu, których zawartość sięga łącznie od około 20% w zwykłych proszkach do ponad 60% w proszkach o zmniejszonej zawartości fosforanów.
Enzymy - ułatwiają usuwanie plam z tłuszcz, krwi, potu itp. Enzymy, zwane też biokatalizatorami, są związkami naturalnymi o bardzo złożonej budowie. W organizmach żywych katalizują one przebieg praktycznie wszystkich reakcji chemicznych, dzięki czemu reakcje te przebiegają szybko i jednokierunkowo w temperaturze organizmu. Jako składniki proszków do prania stosuje się enzymy katalizujące hydrolizę tłuszczów oraz białek, ponieważ właśnie te dwie grupy związków stanowią składniki większości plam na odzieży. Właśnie enzym o nazwie handlowej "lipolaza" jest jednym z katalizatorów hydrolizy tłuszczów.
Środki wybielające - usuwają żółtawe lub szarawe zabarwienie długo używanych, białych tkanin. Środki wybielające to najczęściej związki uwalniające podczas ogrzewania aktywny tlen, który utlenia do bezbarwnych produktów barwniki, odbarwiając w ten sposób tkaniny. Cząsteczki wybielaczy zawierają wiązanie nadtlenowe -O-O- takie jak na przykład w nadtlenku wodoru. Związkiem najczęściej stosowanym jest tak zwany nadboran sodu, będący w rzeczywistości boraksem, w którym jedną cząsteczkę wody hydratacyjnej zastąpiła cząsteczka wody utlenionej: Na2B4O7.H2O2.9H2O.


LOGA SMS

czy wiesz ?...
Co nowego w bazie ściąg?
Skróter
 •Tematy maturalne
 •Czekamy na Wasze wypracownia
 •Francuskie pytania
 •Gajusz Juliusz Cezar
 •Znaczenie powstania listopadowego
 •Dobre rady
 •Najlepsze sposoby!
 •Sienkiewicz i Żeromski
 •Nowotwory
 •Kryzys w Europie XIV wieku