INTERIA.PL - Portal internetowy

Ściąga

    INTERIA.PL   > Nauka i zabawa   Matura 2015     ściąga     matura     studia  
  
Szukaj

Bryk to Cię wciąga Twoja ściąga   pisz do nas
#bl
#bl
#bl
#bl
#bl
Ankieta
Ściąganie...
Jest nieuczciwe, ale czasem tak robię
To najlepszy sposób na uczenie się
A kto nigdy nie ściągał?
Wymaga sprytu i odwagi
Nie wiem, nie ściągam
głosuj >>
 ENCYKLOPEDIA
 KATALOG
   - polski
   - zagraniczny
 MELOMAN
Starożytna Sparta

Starożytna Sparta leżała w południowej części Grecji, która z kolei leży w południowej części Półwyspu Bałkańskiego. Sparta była jedną z najstarszych polis, założoną przez Dorów już na przełomie IX i VIII w. p.n.e. Wspólnota Spartiatów liczyła zaledwie kilka procent ludności Sparty (w różnych okresach 3-10 tys. na 140-250 tys. poddanych), tylko jej członkowie mieli prawa obywatelskie. Określenie "Spartanin" oznacza tylko pełnoprawnych obywateli Sparty. Byli nimi tylko i wyłącznie dorośli mężczyźni, synowie obywateli. Ich jedynym zajęciem była służba wojskowa.


Dzięki pracy helotów (potomkowie dawnych mieszkańców Mesenii) Spartanie cały swój czas mogli poświęcić na szkolenie wojskowe. Chłopiec w wieku 7 lat do takowego przystępował. Do ukończenia 30 lat był skoszarowany. Byli oni podzieleni na grupy wiekowe, cały czas ćwiczyli pod nadzorem starszych. Ćwiczyli oni walkę w zwartym szeregu i doskonalili się we władaniu bronią. Stawali się odporni na wszelki ból. Często karano ich chłostą, a gdy któryś przy tym okazał swoją słabość, koledzy śmiali się z niego. Uczyli się również odporności na zimno, w czym pomagały im proste szaty. Nie otrzymywali obfitych posiłków, wręcz mało jedli. Celem słynnego spartańskiego wychowania było uczynienie ze Spartan najlepszych hoplitów w Grecji. Chore lub ułomne niemowlęta zabijano, jako niezdatne do przyszłej służby wojskowej. W Sparcie również kobiety dla zachowania tężyzny miały obowiązek uprawiania sportu. Grecki pisarz Plutarch zauważył: Wychowanie przyzwyczajało obywateli do tego, żeby nie chcieli i nie potrafili żyć sami, by byli zawsze jak pszczoły, połączenie dążeniem do dobra publicznego wokół swoich przywódców.
Wszyscy obywatele tworzyli w Sparcie zgromadzenie, które czasami zbierało się i decydowało o sprawach państwowych. Spartanie byli wychowani w posłuszeństwie wobec zwierzchników, zatwierdzali więc bez żadnego sprzeciwu wnioski przedstawiane przez radę starszych. W tej zaś zasiadali obywatele, którzy ukończyli 60 lat. Dużą władzę miało też pięciu eforów, byli oni wybierani na roczną kadencję. Sparta miała też dwóch królów, ich zadaniem było dowodzenie armią. W czasie pokoju ich władza była bardzo ograniczona. Od VI w. p.n.e. kompetencje królów ograniczano na rzecz eforów. Teoretycznie najwyższą władzą była apella - zgromadzenie. W praktyce jej rola sprowadzała się do karnego przegłosowywania wniosków przedstawianych przez rządzących. Realną władzę sprawowała geruzja - rada składająca się z 28 gerontów, wybieranych dożywotnio z grona rady starszych, oraz dwóch królów, sprawujących funkcje religijne i dowództwo nad armią. Spartanie podbili całe południe Peloponezu, stając się na tych terenach klasą panującą. Aby uniknąć rozwarstwienia majątkowego, zwycięzcy podzielili ziemię na równe działki, których nie wolno było ani dalej dzielić, ani sprzedawać. W ten sposób powstała wspólnota "jednakowych" - Spartiatów. Spartanie rodziny mogli zakładać dopiero po ukończeniu 30 roku życia.
Przez prawie cały okres od około 800 do 500 roku p.n.e. Sparta pozostawała na uboczu wielkich wydarzeń, jakie miały miejsce w środkowej Grecji. Jedyne wojny, jakie prowadzili Spartanie, obejmowały ziemie ich sąsiadów na Peloponezie, którzy w połowie VI wieku p.n.e. przyjęli zwierzchnictwo Sparty w ramach Związku Peloponeskiego.
Od poł. VI w. p.n.e. na Peloponezie dominował Związek Peloponeski - sojusz obronny pod przewodnictwem Sparty. Gdy po zwycięstwach nad Persami Ateny urosły w siłę, zimą 478/477 r. p.n.e. utworzyły własny Związek Morski, który stał się narzędziem dominacji ateńskiej. W roku 454 p.n.e. przekształcił się w arche - federację pod rządami Aten. Ekspansja Aten prowadziła nieuchronnie do konfliktu interesów ze Związkiem Peloponeskim i jego sojusznikami. Konflikt ten przerodził się w cykl wojen trwających z przerwami od 466 do 404 r. p.n.e. Jego kulminacją była wojna peloponeska (431-404 p.n.e.), zakończona zwycięstwem Sparty i upadkiem ateńskiej arche. W rzeczywistości jednak obydwie strony konfliktu wyszły z niego wyczerpane. Mimo to walka o hegemonię trwała. Po kolejnych wojnach jej niespodziewanym zwycięzcą okazało się państwo z zewnątrz - Macedonia. Wcześniej jednak połączone Ateny i Sparta stawiły czoła innemu groźnemu rywalowi - Persji. Pokonali nawet tak znakomitego rywala.
Starożytna Sparta przedstawiana była często jako wzór patriotyzmu i obywatelskiej ofiarności. Legendarna stała się bohaterska obrona przesmyku Termopile w 480 r. p.n.e., gdy spartańscy hoplici pozostali do końca na stanowiskach i zginęli w nierównej walce z Persami. Obyśmy i my byli tak wielkimi patriotami jak Spartanie, ale nie musieli dawać ku temu takich dowodów jak oni.

autor: Krystian Wawrzynek
Źródła:
podręcznik do historii dla klasy pierwszej liceum
podręcznik do historii dla klasy pierwszej gimnazjum
czasopismo "Życie świata"


Skróter
 •Tematy maturalne
 •Czekamy na Wasze wypracownia
 •Francuskie pytania
 •Gajusz Juliusz Cezar
 •Znaczenie powstania listopadowego
 •Dobre rady
 •Najlepsze sposoby!
 •Sienkiewicz i Żeromski
 •Nowotwory
 •Kryzys w Europie XIV wieku
Forum prac
Zapraszamy do Forum Prac. Tutaj znajdziecie opracowania, które pomogą Wam w przygotowaniach do klasówki, testów, czy egzaminu dojrzałości. Możecie dodać swoje wypracowania i tym samym pomóc swoim rówieśnikom w kraju i za granicą. Każda dodana praca bierze udział w losowaniu gadżetów INTERIA.PL oraz w konkursie Praca Miesiąca.
dodaj
Kalendarium
Czwartek, 29 czerwca
imieniny: Piotra, Pawła
Do końca roku szkolnego pozostało jeszcze -5487 dni

czy wiesz ?...
Jakie są techniki ściągania?